The First Among the First
(Ο Πρώτος των πρώτων)

ΕΠΙΚΗΔΕΙΟΣ ΑΝΔΡΕΑ ΣΤΑΦΥΛΟΠΑΤΗ

Σήμερα χαιρετάμε τον πρώτο των πρώτων.

Ανδρέας Γεώργιος Σταφυλοπάτης.

Έξι χρονιές πρώτος στο Βαρβάκειο.
Έξι χρονιές πρώτος, μεταξύ των πρώτων.

Και δεν ήταν πρώτος γιατί διάβαζε πολύ, ούτε γιατί αποστήθιζε.
Ήταν πρώτος χάρη στη δύναμη του μυαλού του.
Έχω δε μια υποψία. Για να μην πω βεβαιότητα.
Ποτέ δεν χρησιμοποίησε όλη τη δύναμη του μυαλού του. Δεν του χρειάζονταν
άλλωστε.
Απολάμβανε την ανωτερότητά του με σεμνότητα, χωρίς να προκαλεί με τη
δύναμη πυρός που διέθετε.
Χωρίς να υποτιμά ποτέ τον απέναντί του, όποιος κι αν ήταν.
Παριστάνοντας όμως τον αφελή ενίοτε. Χαρακτηριστικό που συναντάται στα
μεγάλα πνεύματα.

Προβληματίστηκα Ανδρέα, για το τι θα ήθελες να ακουστεί σήμερα από εμένα.
Να πω την αλήθεια;
Πιστεύω ότι θα ήθελες να κάνω πολύ πλάκα. Με όλα τα μακάβρια αστεία μας.
Πόσες φορές δεν σκάσαμε στα γέλια περιγράφοντας κηδείες και επικήδειους.
Με τους δικούς μας κώδικες επικοινωνίας.
Οι παλιοί συμμαθητές.
Με το θανατηφόρο χιούμορ σου.

Δεν μπορώ όμως Ανδρέα.
Σήμερα θα αφήσω το χιούμορ στην άκρη, όχι γιατί δεν πρέπει, αλλά γιατί δεν
βγαίνει.

Σίγουρα ένα άλλο βράδυ, η στενή παρέα, θα θυμάται όσα ζήσαμε μαζί σου.
Και θα γελάσουμε με νοσταλγία και με αγάπη. Επιχειρώντας ταυτόχρονα να
εξορκίσουμε το όμοιο αναμενόμενο αναπόφευκτο για όλους μας.

Ας θυμηθούμε λοιπόν σήμερα:

Κυψέλη, Βαρβάκειο, φοιτητής στο Μετσόβιο,
Παρίσι, Ξενάκης, υποτροφίες και ξανά υποτροφίες,
καθηγητής πληροφορικής στο Μετσόβιο,
έρευνες, συνέδρια,
φήμη που ξεπέρασε τα σύνορα της χώρας μας.

Μια πορεία επιστημονικού θριάμβου.
Παράλληλα με μια πορεία οικογενειακού θριάμβου.
Όλοι καμαρώνουμε τον Νίκο και τον Κώστα.
Όλοι αγαπήσαμε την Αναστασία σου. Την Τασούλα, που στάθηκε δίπλα σου
με σπάνια αξιοπρέπεια, με μοναδική δύναμη και αγάπη μέχρι το τέλος.
Στα δικά της μάτια πια, θα βλέπουμε εσένα, Ανδρέα.

Ανήκεις στο καλό κομμάτι της γενιάς μας που προσπαθήσαμε να κερδίσουμε
την καταξίωση με εργασία, με ήθος, με ηθικές αξίες και με σεβασμό στους
μεγαλύτερους.
Με πολιτικά και κοινωνικά οράματα.
Με αγνές προθέσεις και καλόπιστη αντιμετώπιση για όλους όσους
διασταυρώνονταν μαζί μας, ακόμα κι αν δεν το άξιζαν.
Και δεν μετανιώσαμε.
Εσύ ήσουν από τους επικεφαλής της γενιάς αυτής.
Της γενιάς, που λέμε όχι στους φυγόπονους, όχι στους αστοιχείωτους, όχι
στους ημιμαθείς. Στους αμοραλιστές, όχι.

Ας θυμηθούμε κι άλλα:
Τα ποδοσφαιράκια στη Σόλωνος.
Τα πρώτα πάρτυ της εφηβείας μας.

Τις ταβέρνες με τη ρετσίνα. Τότε που μοιράζαμε το λογαριασμό μέχρι
δεκάρας.
Τις αγωνίες μας και τις επιτυχίες μας στη συνέχεια.
Τις επαγγελματικές μας συνεργασίες.
Τα βραδινά τραπέζια στα σπίτια.
Τις ζωηρές συζητήσεις.
Τα πειράγματα φιλίας και αγάπης.

Πενήντα οχτώ χρόνια φίλοι.
Και τι δεν άλλαξε σ’ αυτά τα 58 χρόνια.
Εσύ όμως Ανδρέα, δεν άλλαξες.
Έμεινες πάντοτε το καλόκαρδο ευφυέστατο παιδί που γνωρίσαμε στην πρώτη
Γυμνασίου και που έγινε τελικά καθηγητής στο Πολυτεχνείο με την αξία του
και μόνο.

Προσπαθώντας να θυμηθώ λίγα από τα όσα ζήσαμε
και λίγα από το είναι σου,
συνειδητοποιώ ότι περιγράφω την απουσία σου.
Κι’ αυτό με π ροσγειώνει στη δύσκολη σημερινή μέρα του αποχαιρετισμού,
παιδικέ μου φίλε.

Δεν ξέρω που μπορεί να είσαι τώρα. Αν είσαι.
Ούτε αν μπορείς να μας ακούσεις.
Ούτε αν μπορείς να καταλάβεις τη μεγάλη δυσκολία που αντιμετωπίζουμε στο
να πιστέψουμε ότι δεν θα σε ξαναδούμε ανάμεσά μας.

Αυτό που ξέρω όμως είναι ότι στην Αγίου Μελετίου, στο Με τσόβιο, στο
Ξυλόκαστρο, στη παρέα μας,
ο Ανδρέας δεν μπορεί παρά να είναι πάντοτε παρών.
Έστω και σαν λάμψη, ή σαν έντονη νοσταλγία.

Το αποτύπωμα που άφησες είναι αποτύπωμα ζωής.
Είναι αποτύπωμα αγάπης.

Είναι αποτύπωμα ανεξίτηλης μνήμης.

Θα σε χαιρετίσω με την ίδια φράση που χαιρέτισα το φίλο μας Γιάννη Σαμαρά.
Άλλωστε αυτή η φράση υποκρύπτει μια ανθρώπινη ροκ αισιοδοξία.

Καλό ταξίδι Ανδρέα.
Καλή αντάμωση στο Βαρβάκειο του μέλλοντός μας.

ΝΤΙΝΟΣ ΡΟΒΛΙΑΣ, 13-7-2026

ΑΝΔΡΕΑΣ-ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΤΑΦΥΛΟΠΑΤΗΣ
1956 – 2026
Επικήδειος
Επιτρέψτε μου να ξεκινήσω με ένα απόσπασμα από το κλασικό
λαϊκό ποίημα «Ο ΚΗΠΟΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ» που μας έστειλε χθες ένας
συνάδελφος στο ΕΜΠ για τον Ανδρέα Σταφυλοπάτη.
Ο Θεός περιδιάβηκε τον ουράνιο κήπο Του
και είδε μια θέση αδειανή.
Έστρεψε τότε το βλέμμα Του στη γη
και αντίκρισε το κουρασμένο σου πρόσωπο.
Άπλωσε το χέρι Του με στοργή,
σε πήρε στην αγκαλιά Του
και σε οδήγησε γαλήνια
στην αιώνια ανάπαυση.
…….
Γνώριζε τον πόνο και την ταλαιπωρία σου.
Γνώριζε πως οι δυνάμεις σου είχαν λιγοστέψει
και πως η ίαση που προσδοκούσες

δεν θα ερχόταν πια σ’ αυτόν τον κόσμο.
Είδε πως ο δρόμος είχε γίνει δύσβατος
και οι ανηφόρες δυσβάσταχτες.
Έκλεισε απαλά τα κουρασμένα σου μάτια
και σου ψιθύρισε:
«Έλα κοντά Μου.
Αναπαύσου εν ειρήνη».
Και συνεχίζει
Κι αν τα μάτια μας δεν μπορούν πια να σε δουν,
η αγάπη μας θα σε κρατά πάντοτε κοντά μας.
Γιατί εκείνοι που αγαπήθηκαν αληθινά
δεν χάνονται ποτέ·
ζουν για πάντα στις καρδιές
εκείνων που μένουν πίσω.

Από την πλευρά της Σχολής Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και
Μηχανικών Υπολογιστών στεκόμαστε σήμερα με αισθήματα οδύνης,
για να αποχαιρετήσουμε τον λαμπρό επιστήμονα, τον αληθινό
δάσκαλο, τον αφοσιωμένο πανεπιστημιακό λειτουργό. Πάνω απ’
όλα, όμως, τον αγαπημένο φίλο και συνάδελφο Ανδρέα -Γεώργιο
Σταφυλοπάτη.
Ο Ανδρέας αφιέρωσε ολόκληρη τη ζωή του στη γνώση, στην έρευνα
και στη ανάδειξη νέων μηχανικών. Η αριστεία τον συνόδευε από τα
μαθητικά του χρόνια: πρώτος στο Βαρβάκειο το 1974 και κορυφαίος
υπότροφος του ΙΚΥ σε κάθε έτος των σπουδών του, στην πιο
ανταγωνιστική σχολή της χώρας. Ακολούθησαν τα χρόνια της
Γαλλίας, με υποτροφία της γαλλικής κυβέρνησης. Το 1982
αναγορεύτηκε διδάκτωρ μηχανικός στην Επιστήμη των Υπολογιστών
στο Πανεπιστήμιο Paris -Sud, στο Ορσέ, με επιβλέποντα τον θρυλικό
Erol Gelenbe.
Στο Παρίσι, ωστόσο, ο Ανδρέας δεν συνάντησε μόνο την επιστήμη.
Συνεργάστηκε με το CeMaMu, το κέντρο που ίδρυσε ο Ιάννης Ξενάκης
για την έρευνα στη μουσική με υπολογιστές. Αργότερα, υπήρξε ο
επιστημονικός υπεύθυνος για τη δημιουργία του αντίστοιχου
Κέντρου Σύγχρονης Μουσικής Έρευνας στην Αθήνα.
Η επιστροφή του στην Ελλάδα δεν ήταν μια απλή επαγγελματική
επιλογή. Ήταν μια συνειδητή απόφαση προσφοράς και ανταπόδοσης
στην μητέρα -πατρίδα. Από το 1984 και για πανω από τέσσερις
δεκαετίες υπηρέτησε τη Σχολή και το ΕΜΠ με συνέπεια, ήθος και
ακραίο αίσθημα ευθύνης:
Διευθυντής στον Τομέα Τεχνολογίας Πληροφορικής και Υπολογιστών,
συντονιστής του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών, Πρόεδρος
της Σχολής από το 2010 έως το 2013, και διευθυντής του
πρωτοποριακού Εργαστηρίου Τεχνητής Νοημοσύνης και Συστημάτων
Μάθησης, μέχρι την αφυπηρέτηση.
Ήταν από τους πιο διορατικούς επιστήμονες της γενιάς του. Επένδυσε
από νωρίς στην τεχνητή νοημοσύνη και στη μηχανική μάθηση , τότε
που ο τομέας αυτός εθεωρείτο μάλλον περιθωριακός. Και έζησε να
δει το πεδίο που ο ίδιος άνοιξε στη Σχολή μας να γίνεται το κέντρο
όλων σχεδόν των σύγχρονων επιστημών.
Το επιστημονικό του έργο είναι μεγάλο και διεθνώς αναγνωρισμένο:
πάνω από διακόσιες δημοσιεύσεις, δεκάδες ερευνητικά έργα,
περισσότερες από είκοσι διδακτορικές διατριβές που
ολοκληρώθηκαν υπό την επίβλεψή του, πλήθος πλήθος από διεθνείς
συνεργασίες. Μια πραγματική παρακαταθήκη, που θα κατευθύνει
πολλές γενιές.
Όσοι είχαμε την τύχη να τον γνωρίσουμε από κοντά, γνωρίζουμε ότι
το πραγματικό του μέγεθος δεν μετριόταν με αριθμούς, με δείκτες
απήχησης ή με διοικητικά αξιώματα.
Ήταν άνθρωπος χαμηλών τόνων αλλά με υψηλή ενσυναίσθηση,
ευγενής χωρίς επιτήδευση, γενναιόδωρος αλλά και διάφανος στις
συνεργασίες του. Δεν επιδίωκε να εντυπωσιάσει· ήθελε να είναι
χρήσιμος. Δεν αναζητούσε την προβολή, ούτε την προσβολή όσων
διαφωνούσαν μαζί του. Αναζητούσε εμμονικά την αλήθεια, το δίκαιο,
την ουσιαστική πρόοδο, τον εκσυγχρονισμό και τις προοδευτικές
μεταρρυθμίσεις.
Οι φοιτητές του θυμούνται έναν δάσκαλο που τους αφιέρωνε
ποιοτικό χρόνο, που τους άκουγε με υπομονή και εγκαρτέρηση. Οι
νεότεροι συνάδελφοι θυμούνται έναν άνθρωπο πάντα πρόθυμο να
στηρίξει και, κυρίως, να εμψυχώσει.
Ο Μένανδρος ήταν μια από τις αδυναμίες του, και το είχε πει με
τέσσερις λέξεις: «Ἀνδρὸς χαρακτὴρ ἐκ λόγου γνωρίζεται».
Και στον δικό μας Ανδρέα η λέξη «λόγος» κρατούσε ακέραιες και τις
τρεις σημασίες της. Ήταν ο λόγος του επιστήμονα — η καθαρή
σκέψη, που την υπηρέτησε με σπάνια διαύγεια. Ήταν ο λόγος του
δασκάλου — αυτός που δινόταν απλόχερα σε όποιον τον ζητούσε.
Ήταν όμως, πάνω απ’ όλα, ο λόγος της δέσμευσης σε ό,τι
συμφωνείται.
Στο πανεπιστήμιο υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που καταλαμβάνουν
θέσεις. Υπάρχουν όμως και άνθρωποι που αφήνουν ίχνος ανεξίτηλο.
Ο δικός μας Ανδρέας ανήκε αναμφίβολα στη δεύτερη κατηγορία.
Το έργο του θα συνεχίσει να ζει μέσα από τους φοιτητές του, μέσα
από τους ερευνητές που διαμόρφωσε και τώρα διαπρέπουν σε
ολόκληρο τον κόσμο, μέσα από τις ιδέες και τις αξίες που υπηρέτησε,
μέσα από την ακαδημαϊκή μας κοινότητα που τη βοήθησε να γίνει
καλύτερη.
Σήμερα, καθώς τον αποχαιρετούμε, το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο
γίνεται φτωχότερο. Χάνει έναν διακεκριμένο καθηγητή, έναν
δημιουργικό και εξωστρεφή ερευνητή, έναν άνθρωπο που τίμησε το
λειτούργημα του πανεπιστημιακού δασκάλου με τον πιο
υποδειγματικό τρόπο.
Αγαπητή Αναστασία, αγαπητέ Νίκο, αγαπητέ Κώστα: σας
ευχαριστούμε που μοιραστήκατε μαζί μας, επί τόσα χρόνια, έναν
τόσο σπουδαίο και γενναιόδωρο άνθρωπο.
Θέλουμε να γνωρίζετε ότι έχουμε πλήρη επίγνωση του ανεξόφλητου
χρέους που χρωστάμε προς εκείνον και προς εσάς, και ότι οι
προσευχές και η προσοχή μας θα είναι πάντα στραμμένα στην μνήμη
και στις παρακαταθήκες του.
Καλέ μας αδελφέ Ανδρέα,
Σε ευχαριστούμε για όσα μας πρόσφερες απλόχερα.
Σε ευχαριστούμε για τη φιλία, την αγάπη και το παράδειγμά σου.
Καλό ταξίδι.

ΔΥΟ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΓΑΠΗΜΕΝΟ ΦΙΛΟ

Είναι πραγματικά πολύ επώδυνο να προσπαθ εί να αρθρώσ ει κανείς κάποια λόγια
αποχαιρετισμού σε ένα υπέροχο άνθρωπο, σε ένα εξαιρετικό επιστήμονα, σε ένα καλό
οικογενειάρχη, σε ένα πιστό φίλο, σε κάποιο πρόσωπο που θα λείψει από όλους όσους
συγκεντρωθήκαμε εδώ σήμερα και σε πολλούς άλλους που δεν μπόρεσαν να έρθουν.
Αλλά, επειδή για μένα ο Αντρέας δεν υπήρξε απλά ένας καλός φίλος, αλλά κυρίως ένας
πραγματικός αδελφός και ας μην μας συνέδεε δεσμός αίματος, αισθάνομαι την ανάγκη
να εκφράσω αυτό ακριβώς που νοιώθω την δύσκολη αυτή στιγμή, δίνοντας μια μικρή
εικόνα για το τι υπήρξε αυτός ο άνθρωπος στα μάτια μου και στην ψυχή μου.

Γνωριστήκαμε όταν είμασταν 12 χρονών ξεκινώντας τον κοινό μας γυμνασιακό βίο στο
Βαρβάκειο το 1968, που έμελλε να μας καθορίσει μέχρι και σήμερα, αφού οι δεσμοί
που δημιουργήσαμε την εποχή εκείνη κρατήθηκαν ζωντανοί μέχρι τώρα, λίγο πριν
γιορτάσουμε 60 χρόνια αδιάλειπτης και ενεργούς φιλίας. Μετά το σχολείο ήρθαν τα
φοιτητικά χρόνια, μετά οι μεταπτυχιακές σπουδές για κάποιους εξ ημών, ο στρατός και
μετά η ενήλικη ζωή μας με τις οικογένειες μας και την ένταξή μας στην παραγωγική
διαδικασία. Τίποτα όμως δεν στάθηκε εμπόδιο στο να διατηρήσουμε ζ ωντανές αυτές
τις παιδικές φιλίες μέχρι τώρα. Γι’ αυτό και όλοι εμείς οι «εκδρομείς του 68» για να
δανειστούμε λίγο τα λόγια του τραγουδιού, σήμερα θρηνούμε βουβά την απώλεια ενός
σημαντικού κρίκου της αλυσίδας της παρέας μας, που τολμώ να πω ότι ξεχώριζε από
όλους μας.

Τι ήταν όμως αυτά που τον χαρακτήριζαν:
• Ήταν πρώτα από όλα η ανθρωπιά του, η έμφυτη ευγένειά του, η διακριτικότητά
του, τα ειλικρινή συναισθήματα φιλίας, η δοτικότητά του, η αίσθηση δικαίου που
τον διακατείχε χωρίς να διεκδικεί αυτό το δίκιο με κραυγαλέο τρόπο.
• Ήταν ο υψηλός δείκτης νοημοσύνης του, ο οποίος συνδυαζόταν, όμως, με μια
ιδιαίτερη σεμνότητα και μια αξιοσημείωτη μετροπάθεια , που δεν επέτρεπαν
ούτε καν μια απλή αναφορά στα επιτεύγματά του, σε αντίθεση με την έπαρση
που επιδεικνύεται αφειδώς από πολλούς ανίκανους και ασήμαντους στην
εποχή μας, ένα ακόμη δείγμα της υψηλής νοημοσύνης του.
• Ήταν το χιούμορ του (και ο αυτοσαρκασμός του μερικές φορές ) που, μαζί με
την ευχάριστη κοινωνική του παρουσία , τον έκαναν πολύ αγαπητό και
περιζήτητο στις κοινωνικές συναναστροφές.
• Ήταν η επιστημονική του κατάρτιση που τον οδήγησε σε μια λαμπρή
ακαδημαϊκή καριέρα, με μια ευρύτερη επιστημονική αποδοχή έξω από τα στενά
όρια του πανεπιστημιακού δάσκαλου, όπως μπορούν να μαρτυρήσουν όλοι οι
συνάδελφοί του στο Πολυτεχνείο. Αλλά για να γίνει αυτό, χρειάστηκε να θέσει
υψηλούς στόχους και να τους υπηρετήσει με συνέπεια, επιδεικνύοντας μεγάλη
επιμέλεια, αυτοσυγκράτηση και προσήλωση στην διαδικασία επίτευξής τους.
• Ήταν η αξιοπρέπεια και η ευθυκρισία στην διαχείριση των πολλών
προβλημάτων υγείας που είχε από πολύ νωρίς, τα οποία και αντιμετώπισε με
επιτυχία, τουλάχιστον μέχρι ένα σημείο, χάρις στην διεισδυτική επιστημονική
του σκέψη που του επέτρεπε να εκτελεί συνειδητά τις οδηγίες των γιατρών.
• Και τέλος ήταν η πίστη του στην δημιουργία μιας ωραίας οικογένειας με την
Αναστασία και τους δύο άξιους γιους τους, τον Νίκο και τον Κώστα , που
μεγαλώνοντας ακολούθησαν ο καθένας τον δικό του αυτόνομο και επιτυχημένο
δρόμο με βάση τις παρακαταθήκες των γονιών τους και που πρόλαβαν ευτυχώς
να του χαρίσουν την ικανοποίηση της δημιουργίας των δικών τους οικογενειών
με τα παιδιά τους και εγγόνια του.

Αγαπημένε φίλε Αντρέα, δεν μπορώ εύκολα να συνειδητοποιήσω ότι οι ζωές μας
χωρίζονται αυτή την στιγμή. Αναπολώντας τα κοινά βιώματα που μας συνέδεσαν όλα
αυτά τα χρόνια, διαπιστώνω ότι πραγματικά ήταν πάρα πολλά και πολύ σημαντικά,
κάποια δε εξ αυτών με στιγμάτισαν και τα θυμάμαι τόσο έντονα σαν να έγιναν μόλις
τώρα και ας έχουν περάσει χρόνια και χρόνια…
• Πρώτα από όλα θυμάμαι την μέρα που θεωρώ ότι σφράγισε την αδελφική φιλία
μιας ολόκληρης ζωής που σήμερα διακόπτεται βίαια και χωρίς την δική μας
συναίνεση, όταν, μόλις που είχαμε γνωριστεί σαν συμμαθητές στο σχολείο,
συναντηθήκαμε (νομίζω τον Νοέμβριο του 1968 ) σε μια συγκέντρωση των
συνδρομητών της ΔΙΑΠΛΑΣΗΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΩΝ, εσύ με την μητέρα σου και εγώ
με τον πατέρα μου και διαπιστώσαμε τα κοινά μας ενδιαφέροντα.
• Τι να πρωτοθυμηθώ από τα κοινά μαθητικά μας χρόνια στο Βαρβάκειο με τις
αγωνίες μας και τις εφηβικές μας ανησυχίες, που, όμως, «έκτισαν» τον
χαρακτήρα μας και μας εφοδίασαν με τις αξίες και τα ιδανικά μας. Τότε που
ήσουν ο πρώτος μαθητής (ακόμη θυμάμα ι τον καθηγητή της Φυσικής που μ ε
κάλεσε για να με νουθετήσει, δείχνοντάς μου ως υπόδειγμα το άψογο γραπτό
σου από ένα διαγώνισμα ), τότε που δημιουργήσαμε τις παρέες μας
παρακαταθήκη για το μέλλον, τότε που είχαμε την ανάγκη σαν φυσιολογικά
παιδιά να αρπάξουμε και να γευτούμε τη ζωή, αλλά η δική σου εγκράτεια και η
στοχοπροσήλωσή σου στις υποχρεώσεις δεν σου επέτρεπαν πολλές-πολλές
παρεκτροπές...
• Έπειτα θυμάμαι τα φοιτητικά χρόνια στο Πολυτεχνείο που, αν και σε
διαφορετική σχολή, τα βιώσαμε έντονα με κοινές δράσεις , ειδικά τον πρώτο
καιρό, ξεσπώντας μετά την κούραση της μεγάλης προσπάθειας των
εισαγωγικών, σε μια κοσμογονική μάλιστα περίοδο, αυτή της Μεταπολίτευσης,
Αλλά και αργότερα, όσο ωριμάζαμε πλέον και μετά από μια δική μου περιπέτεια
υγείας, συνεχίσαμε να βιώνουμε κοινές εμπειρίες με κοινές παρέες.
• Στα χρόνια αυτά, όμως, έδειξες και τον πραγματικά δυνατό σου χαρακτήρα.
Τελείωσες τον κύκλο των σπουδών ακριβώς στα 5 χρόνια, ενώ σχεδόν όλοι οι
υπόλοιποι φοιτητές της γενιάς μας στο ΕΜΠ χάσαμε τουλάχιστον ένα εξάμηνο,
λόγω μεγάλης διάρκειας φοιτητικών κινητοποιήσεων και απεργιών,
σχετιζόμενων με την αλλαγή του συστήματος σπουδών και την θεσμοθέτηση
των εξαμήνων.
• Τότε ήταν που συνέχισες, χωρίς καμία καθυστέρηση, την απρόσκοπτη πρόοδο
σου με τις μεταπτυχιακές σου σπουδές στο Παρίσι, χάρις στην υποτροφία του
Γαλλικού Κράτους που κέρδισες με το σπαθί σου . Και πάλι, χωρίς καμία
απολύτως καθυστέρηση, τελείωσες το διδακτορικό σου στον μικρότερο δυνατό
χρόνο και επέστρεψες στην Αθήνα για να κάνεις την θητεία σου και πολύ
γρήγορα να γίνεις μέλος της Ακαδημαϊκής Κοινότητας του ΕΜΠ. Μια καριέρα
με ταχύτατη εξέλιξη και σπουδαία επιστημονική αναγνώριση χάρις στις
ικανότητές σου, μια καριέρα που επί της ουσίας διακόπηκε πολύ τελευταία,
λόγω των προβλημάτων υγείας.
• Με την επιστροφή σου στην Αθήνα ξανασμίξαμε. Πλέον η ζωή ξανοιγόταν και
για τους δυο μας , μπαίνοντας βέβαια στην περίοδο των αναγκών της
καθημερινής επιβίωσης και στις οικογενειακές υποχρεώσεις . Τότε , όμως,
σφυρηλατήθηκε πραγματικά η φιλία μας σε συνθήκες πραγματικής ζωής. Πέρα
από τις κοινές μας διασκεδάσεις ( που συμπεριέλαβαν και διάφορες νεανικές
τρέλες, όσο είμασταν πιο νέοι) και που έδωσαν πολύ χρώμα στην ζωή μας,
είχαμε και την ευκαιρία να εμβαθύνουμε την φιλία μας με τακτικές κατ’ ιδίαν
συναντήσεις, με συζητήσεις και εκ βαθέων ε ξομολογήσεις και κυρίως με
αλληλοϋποστήριξή μας στις δύσκολες στιγμές του καθενός μας, αν και κρατάω
πολλές επιφυλάξεις κατά πόσο μπόρεσα να σου συμπαρασταθώ τόσο
αποτελεσματικά όσο έκανες εσύ σε μένα, σε πολλές δύσκολες στιγμές της ζωής
μου (ποτέ δεν θα ξεχάσω πως ήσουν κυριολεκτικά δίπλα μου όταν πέθαινε ο
πατέρας μου).

Αγαπημένε φίλε, θα μου λείψουν οι προσωπικές μας συναντήσεις (π.χ. στην
Φωκίωνος Νέγρη για καφέ τα Σαββατοκύριακα ), οι τακτικές τηλεφωνικές μας
επαφές, τα νέα της καθημερινότητ άς μας, η ανταλλαγή απόψεων για όλα τα
τεκταινόμενα στον στενώτερο και στον ευρύτερο περίγυρό μας, οι εκμυστηρεύσεις
μας. Θα μου λείψει, όπως και στους υπόλοιπους αγαπημένους φίλους, η παρουσία
σου στις κοινωνικές εκδηλώσεις και στις συναντήσεις της ομάδας των παλιών
συμμαθητών και δεν ξέρω πού θα βρω πλέον ευήκοον ους για τα ζητήματα που με
απασχολούν. Το σίγουρο είναι πως δεν θα σε ξεχάσω ποτέ (πως μπορεί εξ άλλου
κανείς να ξεχάσει τον αδελφό του), αλλά νομίζω και κανείς άλλος από την παρέα
μας δεν θα ξεχάσει τον παλιό καλό φίλο και συμμαθητή, τον ιδιαίτερα αξιόλογο και
αγαπητό άνθρωπο και θα είσαι πάντα δίπλα μας νοερά στις συναντήσεις μας και
στις αναφορές μας.

Και εσείς Αναστασία, Νίκο και Κώστα θα έχετε πάντα την αγάπη όλων μας και
ελπίζω ο πανδαμάτωρ χρόνος να σας διώξει την λύπη για την απώλεια και να σας
αφήσει μόνο τις ωραίες αναμνήσεις και τις παρακαταθήκες από τον άνθρωπό σας,
τον οποίο ομολογουμένως υπηρετήσατε εξαιρετικά και με αυταπάρνηση μέχρι
τέλους, χαρίζοντάς του την μεγαλύτερη δυνατή ηρεμία στην τελευταία δύσκολη
φάση της ζωής του.

Καλό ταξίδι αγαπημένε φίλε και καλή αντάμωση!